Nemrut Dağı'nda Gün Doğumu

Nemrut Dağı'nda gün doğumu, Türkiye'nin en çok anlatılan manzaralarından biri. Ama bu bir manzara izleme işi değil, bir gece operasyonu: saat ikide yola çıkılır, karanlıkta tırmanılır ve iki bin yüz elli metrede, sıfıra yakın sıcaklıkta beklenir. Hazırlıksız gelen çok kişi zirvede üşüyerek pişman oluyor. Bu yazıda saatleri, hazırlığı ve gün doğumu ile gün batımı arasındaki gerçek farkı anlatıyoruz.

Nemrut nerede, ne kadar yüksek?

Nemrut Dağı, Adıyaman'ın Kâhta ilçesinde, 2150 metre yükseklikte. Zirvedeki tümülüs, Kommagene kralı I. Antiokhos tarafından MÖ 1. yüzyılda yaptırıldı. Doğu ve batı teraslarında tanrı heykelleri ve kralın kendi heykeli yer alıyor; başlar zamanla gövdelerinden ayrılmış ve bugün yerde duruyorlar.

Kaçta yola çıkılır?

Bu sorunun tek bir cevabı yok, çünkü gün doğumu saati mevsime göre değişiyor. Ancak işleyen kural şu:

• Adıyaman ya da Kâhta'dan hareket: Gün doğumundan yaklaşık üç saat önce. Yaz aylarında bu genellikle gece 02.00 - 03.00 civarına denk geliyor.
• Yol süresi: Adıyaman veya Malatya tarafından yaklaşık iki saat.
• Otoparktan zirveye yürüyüş: 20 - 25 dakika, taşlık ve yokuş bir patika.
• Zirvede bekleme: Gün doğumundan en az yarım saat önce yerinizi alın.

Ören yeri gece ziyaretleri için saat 04.00'te açılıyor. Yaz aylarında gün doğumu 05.00 - 05.30 civarında, sonbaharda 06.30'a doğru kayıyor. Kesin saati gitmeden önce o günün takvimine bakarak öğrenmek gerekiyor.

Ne giymeli?

Buranın en çok yapılan hatası bu. Aşağıda 30 derece olması yukarıda da sıcak olacağı anlamına gelmiyor. 2150 metrede, gün doğumundan önceki saatte sıcaklık yazın bile 5 - 10 dereceye düşebiliyor, rüzgârla birlikte hissedilen sıcaklık daha da aşağı iniyor.

• Kat kat giyinin. Yazın bile mont ya da kalın polar alın. Zirvede giyer, inerken çıkarırsınız.
• Rüzgârlık şart. Tepe tamamen açık, rüzgâr her mevsim sert.
• Kapalı ve tabanı tutan ayakkabı. Patika taşlık ve karanlıkta çıkılıyor.
• El feneri ya da telefon ışığı. Yürüyüş güzergâhı aydınlatmasız.
• Termos. Sıcak bir içecek zirvedeki beklemeyi tamamen değiştiriyor.

Ne zaman gidilir?

Nemrut mevsimlik bir ziyaret. Kış aylarında yol kar nedeniyle kapanabiliyor ve zirveye çıkış çoğu zaman mümkün olmuyor.

Zirvede ne göreceksiniz?

Tümülüsün iki yanında doğu ve batı terasları bulunuyor. Gün doğumu doğu terasından, gün batımı batı terasından izleniyor. Her iki terasta da tanrı heykellerinin dev başları yerde sıralanmış durumda: Zeus, Apollon, Herakles, Tykhe ve kralın kendisi. Aralarında aslan ve kartal heykelleri de var.

Zirvede yaklaşık bir ile bir buçuk saat geçirilir. Işık değiştikçe heykellerin görünümü de değiştiği için acele etmeye gerek yok.

Aynı güne başka ne sığar?

Gün doğumu programından sonra günün geri kalanı boş kalıyor. Kâhta çevresinde rotaya doğal olarak eklenen üç yer var: Cendere Köprüsü (Roma dönemi, hâlâ ayakta), Karakuş Tümülüsü ve Arsameia antik kenti. Üçü birlikte yarım gün sürüyor. Bu duraklar çok günlük programlarımızda Nemrut ile aynı güne konuyor.

Nemrut genellikle tek başına değil, Şanlıurfa ve Mardin ile birlikte çok günlük bir rotanın parçası olarak geziliyor. Mezopotamya turlarımızda Nemrut bu şekilde konumlanıyor.

Pratik notlar

Konaklama: Gün doğumu için Kâhta ya da dağ eteğindeki pansiyonlarda kalmak yolu kısaltıyor. Adıyaman merkezden çıkmak iki saatlik ek yol demek.

Ulaşım: Zirveye toplu taşıma yok. Kendi aracınız ya da tur aracı gerekiyor. Yol dar ve virajlı; karanlıkta ilk kez çıkacaksanız deneyimli bir sürücüyle gitmek daha güvenli.

Yeme içme: Zirvede tesis yok. Otopark çevresinde sınırlı seçenek bulunuyor; kahvaltınızı yanınıza almak en pratiği.

Yükseklik: 2150 metre çoğu kişi için sorun yaratmıyor, ancak tansiyon ve solunum rahatsızlığı olanların yavaş tırmanması iyi olur.

Değer mi?

Gece ikide kalkıp karanlıkta dağa tırmanmak kulağa zahmetli geliyor ve gerçekten öyle. Ama iki bin yıl önce bir kralın "burada anılayım" diyerek diktirdiği heykellerin arasında, iki bin yüz elli metrede güneşin Mezopotamya ovasının üzerine doğuşunu izlemek, o zahmeti fazlasıyla karşılıyor. Yeter ki üşümeyecek kadar hazırlıklı gidin.